Gönderen Konu: Megalit  (Okunma sayısı 1498 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Megalit
« : 18 Ocak 2009, 12:36:36 »
Bazı cilalı taş devri (Neolitik), Kalkolitik ve Tunç devri uygarlıklarının diktikleri çok iri bloklardan oluşan anıt. Yapılan düzenli kazılarda megalitlerin büyükbölümünün mezar taşı niteliğinde olduğu ortaya çıkarıldı. Bunların gerçekleştirilmesinde kullanılan bazı bloklar yerel kaynaklardan sağlanmış, bazılarıysa mineraloji araştırmalarının da gösterdiği gibi, çok uzaklardan getirilmişlerdir. Tonlarca ağırlıktaki bloklar kimi zaman 30 km kadar uzaklara sürüklenerek taşınmışlardır (Stonehenge, İngiltere). Söz konusu anıtların dikilmesi toplumsal bir yapı ve eksiksiz bir çalışma örgütlenmesi gerektirdi. Ama blokların bulundukları yerlerden çıkarılması ve kütükler üstünde kaydırılarak taşınması, bilinen tekniklerdi.

MENHİRLER VE KROMLEKLER

Öbekler halinde ya da tek tek bulunan menhirler çok büyük boyutta olabilirler. Bunların en büyüğü, günümüzde devrilmiş olan Men-er-Hroech (Peritaşı), Morbihan'da Locmariaqurter'de bulunur ve 20,50 m boyunda 347,5 t ağırlığındadır. Bazı bölgelerde, küçük vadilerin yamaçlarında ya da akarsu kıyılarında iki ya da üçlü öbekler halinde menhirlere raslanır (Yerres vadisi), menhirlerin iki önemli diziliş biçimi vardır; bunlardan ya bir birine paralel birçok diziden veya bir yarım daireyle son bulan ve boyutları giderek küçülen bloklardan oluşmuş büyük alanlar biçiminde ya da bir veya birçok doğrultuya göre yalın sıralar biçiminde dizilmişlerdir. Carnac'taki menhir dizileri, üç bölümde toplanan (Menec; Kermario; Kerlescan) dört bini aşkın menhirleriyle dünyadaki en büyük megalit bütünüdür; Benzer anıtlara Hindistan'da ve Tibet'te raslamak olasıdır (Do Ring bölgesinde, Pangog gölü yakınlarında, vb.)

Kromlekler, çember biçiminde yerleştirilmiş bloklardan oluşan anıtlardır. En büyüğü, Salisbury (İngiltere) yakınındaki Stonehenge kromlekidir. Bunun ortasında at nalı biçiminde sıralanan trilitler yer alırlar, burada büyük bir olasılıkla bir güneş kültüne özgü bir kutsal yer sözkonusudur.

DOLMENLER VE KAPALI GEÇİTLER

Megalitik mezarlar iki büyük öbekte toplanır: Doğal ya da yapay mezar mağaraları (hipojeler) ve inşaa edilmiş mezar odaları ya da dolmenler, Fransa'da Arles bölgesindeki uzun oda, kayanın içine oyulmuş ve üstü, kapak taşlarıyla örtülmüştür. Çok yalın bir mimari yapıda olan dolmense, ayaklar ya da ortostatlar üstünde duran bir ya da birçok yatay taş blokundan, oluşur. Oda, dikdörtgen, çokgen ya da çember biçiminde olabilir. Günümüzde çok sayıda dolmen açıkta ve görülebilir durumdadır ama eskiden bunların çoğu toprak ya da taştan bir tümülüsle örtülüydü. Geçitli ya da dehlizli dolmenler, bazen yalnızca taştan yapılırdı. Bazen de bir giriş odası, üstünde büyük bir yuvarlak delik bulunan bir taşla öbür bölümlerden ayrılırdı. Morbihan'da aynı taştan oluşan yığının paralel geçitli bir çok dolmen içermesi sık rastlanan bir olaydır: Kapalı geçitler çok uzun bir mezar odasından oluşur. İç kesim, taşlarla birçok bölüme ayrılabilir. Megalitik mimari bölgelere göre farklılık gösterir.

FARKLILAŞMIŞ BİR SANAT

Megalitik sanatın şaşırtıcı ve alışılmamış bir görünümü vardır. Bu sanatın ürünleri arasında taşlara oyulmuş ya da yontulmuş silahlar, sarmal biçimler, ışınlı diskler, yılansı çizgiler, kadehcikler ve insan figürlerine raslanır. Coizard (Marne) ya da Ile-de-France 'taki yeraltı mezarlarında yalın biçimli tanrıça figürlerine raslanır. akdeniz bölgelerindeki menhir-heykeller, kaba olmakla birlikte daha gerçekçidirler (Aveyron, Herault, Tarr, Gard). Bretagne'daki megalitler insan biçimleriyle ya da soyut figürlerle bezenmişlerdir. Korsika'da özgün megalitik uygarlıklar gelişmiştir: Ünlü Filitosa menhir heykelleri. Batı Avrupa'da megalitik uygarlık İ.Ö. 2000 yıllarına doğru başlamış, daha sonra Tunç devri yaklaşık olarak İ.Ö. 1200 yıllarına doru bu anıtların terk edilmesine yol açmıştır. Ayrıca Akdeniz'in doğu bölgeleri de Batı dünyasından daha önce mimari ve sanatsal bir gelişmeye tanık olmuştur.
midena pro tou telous makarize