Gönderen Konu: Panaztepe  (Okunma sayısı 1167 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Alper Demircan

  • facebook.com/alperdemircan
  • Yönetici
  • *
  • İleti: 210
  • Teşekkür: 5
  • Cinsiyet: Bay
    • alper demircan
Panaztepe
« : 16 Kasım 2008, 05:23:09 »
Menemen'in Kesik Köyü'ndedir. İ.Ö. 2000'lere ait mezar kalıntıları ve Miken uygarlığına ait kent kalıntıları, Arkaik ve hellen dönemine ait yapı kalıntıları ile Roma ve İslami döneme ait mezarlıklar bulunmaktadır. 12 İon kentinden biridir.
   Mode

I.Osmanlı-Bizans Dönemi
II. Geç Roma-Bizans Dönemi
III. Arkaik Dönem
IV. Geometrik Dönem (2 yapı katı)
V. Geç Tunç Çağı (6 yapı katı)
I. Tabaka: Osmanlı-Bizans Dönemi
Bu tabakaya ait gerçekleştirilen derinleşme çalışmaları sırasında herhangi bir mimari unsur saptanmamıştır.

II. Tabaka: Geç Roma-BizansÖnceki yıllarda2 yapılan çalışmalar sonucunda batı ve kuzeye doğru yayılarak devam eden çeşitli büyüklükteki toplama ve sıkışürılmış mucur taşlardan oluşan II. tabakaya ait döşemenin devamı bu yıl da saptanmıştır. 2006 yılı çalışmalarında G'"/38 açmasının III-V/d-j plankarelerinde 4.28-4.05; Ğ'"738 açmasının ise III-V/a-e plankarelerinde, 3.96-3.77 kodlarında açığa çıkartılan döşeme bu açıdan geniş bir meydan görünümü vermektedir. Toplam 154 m2lik bir alana ulaşmış olan döşeme 0.15-0.28 m. arasında değişen bir kalınlığa sahiptir. Söz konusu döşemenin bazı bölümlerinde beyaz renkte ve oldukça sert yapıda adeta betonlaşmış oluşumlar izlenmektedir. Bu durum döşemenin gerek kullanım şekli, gerekse de sağlamlığı açısından dikkat çekicidir. Döşeme üzerinde on beş adet çeşitli büyüklükte pişmiş toprak ağırlık, iki adet cam bilezik parçası, bir cam kulp parçası, bir adet pişmiş toprak kapak ve ölçeğin yanı sıra bir adet pişmiş toprak ağırşak ile bir adet sapan taşı ile bol miktarda hayvan kemiği ele geçmiştir. Önceki yıllarda olduğu gibi ne yazık ki bu yıl sürdürülen çalışmalar sonucunda da yukarıda bahsedilen döşeme haricinde bu tabakayla ilişkilendirilebilecek herhangi bir mimari unsura rastlanılmamıştır.

III. Tabaka: Arkaik Dönem
2006 yılma ait olarak yapılan genişleme çalışmalarda bu tabakaya ait olabilecek seramik dışında herhangi bir mimari unsur saptanmamıştır.

IV. Tabaka: Geometrik Dönem
19913 yılı kazı çalışmaları sırasında G'"/39 açmasının I-X/f-j ve G'"/38 açmasının IX-X/f-h plankarelerinde yer alan mimari 2006 yılı çalışmaları kapsamında gerek hava koşullarının neden olduğu bozulma gerekse alt tabakalara ait mimarinin gelişiminin ortaya konması açısından kaldırılmıştır. Ancak bu kesimde yürütülen çalışmalarda herhangi bir mimari kalıntıya rastlanmamıştır. 2006 yılı çalışmaları kapsamında Geometrik döneme ait tabakanın iki yapı katı ile temsil edildiği açığa çıkartılan mimari unsurlar bazında ortaya konmuştur (Plan 2).

1. Yapı KatıSöz konusu tabakada G'"/38 açmasının IV-VI/d-j plankareleri arasında Geç Roma-Bizans Dönemine ait döşemenin IV-VI/d-j plankareleri arasında kaldırılması sonucu 4.14 üst kodunda Geometrik tabakaya inilmiştir (Resim 2).

Yapılan çalışmalarda 19914 ve 2005$ yıllarında G"'/38 açmasının VI-X/f-g plankarelerinde saptanan ve kuzey-batı/güney-doğu istikametinde, yaklaşık dikdörtgen bir plan gösteren I. yapı katma ait olan mekânın bu yılki çalışmalar kapsamında kuzey uzantısı açığa çıkartılmıştır. Söz konusu mekânın kuzey ve doğu duvarları oldukça bozuk durumdadır. 4.20-4.06 kodları arasında belirlenen yaklaşık 2.76 m. uzunluğundaki 1-2 sırası korunmuş batı duvarı profile doğru devam etmektedir. Mekânı oluşturan diğer duvarlar sırasıyla 4.02 m, 2.76 m ve 2.31 m uzunluğa sahiptir. Söz konusu duvarlar Panaztepe duvar örgü sisteminin karakteristiği olan yanlara iri boyutlu taşların yerleştirilerek aralara daha küçük boyutlu taşların doldurulması ile inşa edilmiştir. Belirtilen duvarların V-IX/d-g plankarelerinde mekân yer yer bozulmalar izlenmesine karşın 5.00 m2lik iç çapı veren mekânın döşemesine ait bir takım taşlar tespit edilmiştir.

1. yapı katına ait olarak doğu istikamete doğru yapılan genişleme çalışmalarında ise üst tabakanın verdiği yoğun tahribat ve erozyon nedeniyle oluşan tahribatlar sonucu yatay olarak yerleştirilmiş yassı taşlardan oluşan döşeme G'"/38 açmasının VI-VII/j, G"V38 açmasının Vl/a plankarelerinde, 3.81-3.54 üst kodlarında bir bölümü korunmuş olarak açığa çıkartılmıştır. Geniş bir avluya veya mekâna ait olabilecek döşemenin yassı taşları altına yerleştirilmiş G'"/38 açmasının V-VI/h-i plankarelerinde 3.75 üst kodunda iri boyutlu bir erzak küpü açığa çıkartılmıştır (Resim 3). Döşemeye ait yassı taş aynı zamanda küpün kapak taşı olarak da işlev görmüştür. Bu yapı katı ve döşeme ile ilişkili olarak G"738 açmasının IV-V/j ve Ğ"'/38 açmasının IV-V/a plankarelerinde 3.69-3.53 üst kodlarında dağınık ve sertleşmiş durumda tuğla parçaları tespit edilmiştir.

Ayrıca 1991 yılı çalışmaları sırasında aynı yapı katma ait Ğ'"/38 açmasının VI-VH/b-c plankareleri arasında 3.76 üst kodunda bir su kanalı belirlenmiştir. Yanlarına yassı iki taşın dikey olarak yerleştirmesi ve bunların üzerine aynı karakterde bir diğer taşın yerleştirilmesi ile meydana getirilen kanal sisteminin bu kısımdaki erozyon nedeniyle bağlantısı ve uzantısı saptanamamıştır.

2.Yapı Katı
Protogeometrik döneme ait olarak bu yılki çalışmalar kapsamında tespit edilen 2. yapı katı, G"738 açmasının V-VIII/g-i ve Ğ'"/38 açmasının III-VI/a-h plankarelerinde 3.90-3.28 kodları arasında yer almakta olup kuzeye ve doğuya doğru gelişim göstermektedir (Resim 4).

19916 yılı çalışmaları sırasında G"738 açmasının VI-VIII/h-j plankarelerinde 3.95-3.84 üst kodlarında kuzey-güney istikametinde belirlenen duvarın bu yıl devamı yine aynı açmada Vl-VII/g-i plankarelerinde 3.90-3.84 kodları arasında bozuk vaziyette tespit edilmiştir. 1-2 sırası korunan ve V/h plankaresinde 3.84 üst kodunda batıya doğru bir dönüş yapan duvar 1.96 m uzunluk vermektedir. Ancak başka bir bağlantısı saptanamayan duvarın etrafında 3.90-3.75 üst kodları arasında döşemeye ait olabilecek bir takım sıkışürılmış taşlar gözlenmektedir.

2. yapı katma ilişkin olarak yapılan çalışmalar kapsamında G"'/38 açmasının III-IV/j ve Ğ"738 açmasının III-VI/a-h plankarelerinde 3.89-3.47 üst ve 3.30-3.23 taban kodları arasında gelişim gösteren yapının bir mekânına ait duvar parçaları kuzey ve güney istikamette tespit edilmiştir. Üç duvarı belirlenen mekân 1. yapı katının altına doğru uzanmaktadır. Yer yer bir ya da iki sıra halinde korunmuş olan duvarlar 6.17 m, 3.45 m ve 1.16 m. uzunluğa sahiptir. Bu duvarlara örgü sistemi açısından bakıldığında iri ve yassı karakterde taşların kullanılmış olması dikkat çekicidir. Bu tabakaya ait olarak tespit edilen mimari unsurlar dışında çöp çukuru niteliği taşıyan oluşumlar da saptanmıştır. Bunlardan biri H"738 açmasının III-X/g-j ve H"739 açmasının I/g-j plankareleri arasında açılan sondaj çalışmaları sırasında tespit edilmiştir. H"739 açmasının I/i-j plankaresinde 2.20-1.76 kodları arasında farklı bir toprak yapısı ile karşılaşılmıştır. 2.04-1.76 kodlarında in-situ durumda henüz hangi hayvana ait olduğu saptanamayan iri boy kemiklere rastlanılmıştır. Bunların dışında çok sayıda seramik ve deniz kabukları ele geçmiştir. Ele geçen seramik parçaları Erken Protogeometrik döneme tarihlendirilmektedir. Seramiklerin büyük çoğunluğunu depolama ve mutfak kabı örneklerinin yanı sıra pithos parçaları da oluşturmaktadır. Buradan ele geçen diğer buluntular arasında bir taş pandantif, öğütme ve ezgi taşları ile havan taşı, çakmak taşı örnekler sayılabilir.

Bir diğer çöp çukuru ise G'"/40 açmasının VIII-IX/f-i plankarelerinde 3.20-3.06 kodları arasında tespit edilmiştir. Bol miktarda seramik kemik ve deniz kabuğunun ele geçtiği kısımda az miktarda kerpiç ve yanmış sıva parçaları bulunmuştur. Ele geçen seramik örnekleri arasında günlük kullanıma yönelik depolama ya da sıvı sunma işlevli parçalara rastlanılmıştır.

Yine H'"/40 açmasının VIII-X/c-e ve H'"/41 açmasının I-II/b-e plankarelerinde 2.27-2.18 kodları arasında bir diğer çöp çukurunda, boyalı seramik parçaların yanı sıra pişmiş toprak ağırlık ile maden cüruf kalıntıları saptanmıştır. Ayrıca G'"/40 açmasının IX-X/b-c plankarelerinde 3.20-2.88 kodlarında yer alan çöp çukurunda ise ince nitelikli seramik örnekleri söz konusu tabakaya aittir. Açığa çıkarılan bu çöp çukurları V. tabakayı tahrip ederek açılmıştır.

Söz konusu çöp çukurlarından ele geçen seramik örnekleri Erken Protogeometrik Dönem ile çağdaş özellikler göstermektedir. Ele geçen seramikler arasında boya bezeme ile paneller arasında içice daireler motifinin işlendiği iki çanak örneği (FS 282) dikkat çekmektedir7. Ayrıca kuzey kesimde yer alan çukur içerisinden özellikle tek kulplu fincanlara ait kaideler, bezeksiz çift kulplu derin çanak parçaları, testiler ve depolama kaplarına ait parçalar görülmektedir.

V.Tabaka: Geç Tunç Dönemi
19909 yılı doğu yamacı kazı çalışmaları sırasında varlığı mimari kalıntılar ile tespit edilen söz konusu Geç Tunç Çağı tabakasına ait 2006 yılı çalışma programı kapsamında altı yapı katı saptanmıştır (Plan 3) (Resim 4-5). Önceki yıllarda belirlendiği üzere söz konusu  tabaka  bazı  kısımlarda  alüvyal  dolgunun  altında  kilitli  kalması  nedeniyle günümüze bozulmadan ulaşmıştır.
1. Yapı Katı
2. Yapı Katı
3. Yapı Katı
4. Yapı Katı
5. Yapı Katı
6. Yapı Katı

Sondaj Çalışmaları
Panaztepe'nin doğu yamacı kazılarının bir diğer aşaması elektrik direkleri baz alınarak yapılan çalışmalarda tespit edilen yerleşim tabakalarının gelişim ve dağılımının saptanmasına yönelik olarak kuzey batı kesimde başlatılan sondaj kazılarıdır.

Bu bağlamda Ğ'"/22 açmasının I-X/a-e plankarelerinde 6.50-4.08 ve H"'/23 açmasının V-X/h-j plankarelerinde 5.97-3.13 kodları arasında çalışılmıştır. 2.50x5.00 m ölçülerinde olan H'"/23 açmasının V-VII/h-j plankarelerinde 3.26-3.10 üst kodlarında dağınık durumda döküntü ve bağlantısız taşlar belirlenmiştir. Bu taşların dışında herhangi bir mimari unsura rastlanılmamıştır. 4.50x2.20 m ölçülerinde olan G'"/22 açmasının IV-VI/a-c plankarelerinde ve 4.58-4.41 üst kodlarında kuzey-batı/güney-doğu istikametinde yanlara yassı taşların yerleştirilerek üst kısma da daha küçük boyutlu taşların gelişigüzel konulması ile oluşturulan ve muhtemelen su kanalı olarak kullanılmış bir sistem açığa çıkarılmıştır. Söz konusu kanalın uzunluğu 2.45 m dir (Resim 6).

Kanalın çevresinde yapılan çalışmalar sırasında tatlı su minareleri ve bol miktarda deniz kabuğu ele geçmiştir. Toplanan seramik örnekleri de kesin veriler sunmamaktadır. Ele geçen seramik malzeme karışık karakterde olup Protogeometrik ve Geç Tunç Çağı örneklerini bir arada içermektedir.

Sonuç2006 yılı kazı çalışmaları ile beraber yerleşimdeki Geç Tunç Çağı yapı katlarının, alanın doğusunda gerçekleştirilen kazı çalışmaları sonucunda daha da derine indiği anlaşılmıştır. Bu şekilde söz konusu alandaki yapı katlarının sayısı altıya ulaşmıştır. Geç Tunç Çağı ile tarihlendirilen bu yapı katlarından ele geçen seramik örnekleri, uzun zamandır kazılmakta olan Troya'da ele geçen seramik örnekleri ile karşılaştırılarak ve söz konusu örnekler temel alınarak tarihlendirilmiştir. Ancak İzmir bölgesinde yürütülen yeni kazılarla birlikte İzmir bölgesi için ayrı bir kronoloji oluşturma gereği duyulmaktadır. Bu konuyla ilgili çalışmalar devam etmektedir.