Gönderen Konu: Parthenon Tapınağı ve lord Elgin mermerleri  (Okunma sayısı 2017 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı sserayy

  • Kıdemli Üye
  • *
  • İleti: 146
  • Teşekkür: 5
Parthenon Tapınağı ve lord Elgin mermerleri
« : 16 Kasım 2008, 05:33:48 »
Partenon (Antik Yunanca: Παρθενώνας, Partenonas), Athena`nın tapınağıdır, M.Ö. 5. yüzyılda Atina Akropol`ünde inşa edilmiştir.

Antik Yunan`dan günümüze kalan yapılar arasında en iyi bilinenidir ve Yunan mimarisinin en büyük eseri olarak kabul edilir. Dış cephesinde kullanılan heykeltıraşlığın Yunan sanatının en yüksek noktası olduğu düşünülür. Dünyanın en büyük kültürel abidelerinden biri olarak Partenon, Antik Yunan`ın ve Atina demokrasisinin de sembolüdür. Tapınak Dor üslubu ile inşaa edilmiştir.

Partenon isminin Atena Partenos`ün kült heykelinden geldiği sanılmaktadır. Bu heykel Fidias tarafından fildişi ve altın kullanılarak yapılmıştır, Athena`nın sıfatı partenos (παρθένος, bakire) tanrıçanın bekaretini simgelemektedir.

Tarihi

Partenon, Perslilerin M.Ö. 480`de eski Athena tapınağını yok etmesinden sonra yapılmıştır. Birçok Yunan tapınağı gibi Partenon da hazine olarak kullanılmıştır.

M.S. 6. yüzyılda Partenon Bakire Meryem`e adanan bir kiliseye çevrilmiştir. Osmanlı Devleti`nin fethinden sonra 1456 yılında ise camii olarak kullanılmaya başlanmıştır. 1687`de Türkler burayı cephanelik olarak kullanmaya başlamış, Venedik savaş topu tarafından vurulmuştur. Bu olay/patlama tapınağa ciddi biçimde zarar vermiştir.

Yunan isyanı sırasında Yunanlılar tarafından savunma amaçlı olarak da kullanılmıştır. 19. yüzyılda heykel parçaları Lord Elgin tarafından İngiltere`ye taşınmıştır ve şu anda Britanya Müzesi`nde sergilenmektedir. Bu eserlerin Yunanistan`a gönderilip gönderilmeyeceği halen tartışılmaktadır.

Çevrimdışı sserayy

  • Kıdemli Üye
  • *
  • İleti: 146
  • Teşekkür: 5
Ynt: Parthenon Tapınağı
« Yanıtla #1 : 16 Kasım 2008, 05:34:34 »
ELGİNİZM.(Fr. Elginisme).

Elgin kelimesi evinden, yurdundan uzağa düşmüş gurbette yaşayan garip kişileri ifade etmek için kullanılır. Sanat ve kültür alanında ise Elginizm, sanat ve kültür varlıklarının ait oldukları çevre ve yapıdan kopartılarak, başka çevrelere ve ülkelere taşınması ve bu sayede kıymetlerinin kaybettirilmesi anlamında kullanılır. Elginizm sanat ve kültür varlıklarını, kişisel ya da ülkesel çıkarları öne çıkartarak, onları insanlığın ortak kültür özelliklerinden ayrı tutarak, salt maddi metalar haline getiren ve eserleri ortamlarına yabancılaştıran sanat ve kültür düşmanı emperyalist, talancı bir anlayıştır.
   İngiliz diplomat ve sanat koleksiyoncusu olan Elgin 7. kontu Thomas Bruce 1799’da İstanbul’a olağanüstü elçi olarak atanmıştır. Bu görevi 1803 yılına kadar sürmüştür. İstanbul’da bulunduğu sırada Yunanlılar ve Türkler arasındaki çatışmalarda zarar göreceği olasılığını öne sürerek Eski Yunan eserlerinin kopyalarını yapmak ve onları ülkeden çıkarmak için Osmanlı yönetiminden izin almıştır. Bundan sonra da, Türk egemenliğinde bulunan Atina ve Akropolis’teki Parthenon’dan çıkardığı heykel ve kabartmaları 1802-1812 yılları arasında gemiler ile İngiltere’ye taşımıştır. Bu eserler arasında Parthenon’un frizleri, alınlık heykelleri, cella duvarından heykel parçaları, Erektheion’un kuzeydoğu sütunu, sütun başlığı, baştaban ve korniş blokları ve Atina’nın diğer yerlerinden alınan başka parçalar bulunmaktadır. Hatta bu taşınma sırasında bir deniz kazası meydana gelmiş, 1804’de HMS Mentor gemisi fırtınadan batmıştır. Ancak yükünün tümü kurtarılmıştır. Thomas Bruce koleksiyonun korunması ve sergilenmesi için bir ev almış ve eserleri orada sergileme başlamıştır. İngiliz kamuoyunda bu olaya karşı tepkiler oluşmaya başlamıştır. Olay İngiltere’de çeşitli tartışmalara ve parlamentoda soruşturmaya neden olmuştur. Ancak eserlerin kıymetinin ortaya çıkması ile birlikte Parlamento, eserleri İngiliz ulusuna mal etmek için komisyon oluşturur. 1816’da devlet koleksiyonun tümünü 35 bin sterline satın alır. Yunanistan hükümetlerinin Elgin Mermerleri olarak bilinen bu eserleri geri almak için verdikleri tüm mücadeleler başarılı olamamıştır. Eserler İngiltere’de Londra’da British Museum’da Bulunmakta ve eserlerin Yunanistan’daki yerleri ise bu eserlerden yoksun bulunmaktadır.

Ahmet Şişman- sanat terimleri sözlüğü