Gönderen Konu: Hitit Sanatı  (Okunma sayısı 6731 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı asenadag

  • Tecrübeli Üye
  • *
  • İleti: 59
  • Teşekkür: 5
  • Cinsiyet: Bayan
Hitit Sanatı
« : 01 Aralık 2010, 14:04:32 »
"Mühür ve Çömlek Sanatı
     Hititler, Hattiler zamanında kullanılan motifli damga mühür geleneğini sürdürmüşlerdir. Önceleri geometrik motifli, sonraları hayvan ve insan tasvirlerinin yer aldığı hiyeroglif yazılı mühürler yapılmıştır. Mühürler silindir veya düğme biçimindedirler.
 
Hititlere ait çanak-çömleklerin, o dönem Anadolu kültür ve sanatı içinde önemli bir yeri vardır. Dinî törenlerde içki kabı olarak kullanılan toprak kaplar bir hayvanın tümü veya başı biçiminde yapılmışlardır. Bu tür kaplar yanında, madene benzetilmeye çalışılarak yapılan çanak-çömlekler de önemli bir yer tutar.

Heykel ve Kabartma

Hitit   mimarisindeki   anıtsallık,   büyük   ölçüde   mimarîye bağlı olarak gelişen heykel ve kabartmalarda da görülür. Günümüze kadar gelen  Hitit figüratif sanat  eserleri tapınaklarda ya da saraylarda kralların diktirdiği anıtlarda yer alırlar. Bu nedenle ele geçen heykel ve kabartmalar, dinin etkisinde saray sanatı ürünüdür. Alacahöyük’teki SfenksIi Kapı kabartmaları, Yazılıkaya Açıkhava Tapınağı'ndaki kabartmalar ve Yerkapı sfenksleri bunun en özgün örnekleridir.
Hititlerde mimarî ve kabartma sanatının birlikteliğine, aynı zamanda anıtsallığına verilebilecek en güzel örneklerden biri de ortostatlardır. Büyük heykellerin ve ortostatların yanı sıra, aynı üslûba göre yapılmış fildişi, tunç ve taştan heykelcik ve kabartmalar da önemli bir yer tutarlar. Tasvirinin yapıldığı canlıdan (insan, hayvan gibi) küçük ve üç boyutlu olan bu figürlerin taşınması da oldukça kolaydır. Anadolu'da daha önceden bilinen maden işçiliği, Hititler tarafından geliştirilmiştir. Altın ya da tunçtan yapılı küçük heykel ve kabartmalar bulunur. Hitit tanrılarını temsil eden bu eserlerdeki insan figürlerinin, iri badem gözleri, çatma kaşları, iri kemerli burunları ve gülümseyen dudakları vardır.
Kabartmalarda ise, baş ve ayaklar profilden, göz ise cepheden işlenmiştir Hitit heykel ve kabartma sanatı kapsamına giren eserlerde ayrıca şu özellikler göze çarpar: İlâhlar ve krallar ellerinde bir şey taşısın ya da taşımasınlar, bir kolları köşegen durumda öne uzatılmış, diğer kollar ise göğüs hizasında yere paralel durumdadır. Sakallı ya da sakalsızdırlar, ancak, hiçbir zaman bıyıklı değildirler Göz, kulak, burun, sakal gibi detaylar genellikle aym kalıptan çıkmış gibidir. Bütün figürlerde eller yumruk biçimindedir. Binalardan ayrı olarak, kayalar üzerinde yapılmış kabartmalar da bulunmaktadır. Yazılıkaya Kabartmaları; Boğazköy yakınındaki açık hava tapınağındadır. Kayaların yanları düzleştirilip, üzerine iki büyük friz hâlinde iki tanrı alayının karşılaşma töreni işlenmiştir Geç Hitit dönemi sanatı, İmparatorluk dönemi kültürünün devamı olmakla beraber, bazı farklılıklara sahiptir. Başka kültürlerin ve yörelerin etkisi, bu dönemde artmıştır. Mimarlık, heykel ve kabartmacılık bir arada uygulandığı gibi, bağımsız olarak işlenen heykeller de yapılmıştır. Kentlerin dışında kalan arazilerde mezar taşı veya sunak olarak kullanılan, üzeri kabartmalı dikili taşlar (stel) bu dönemin yenilikleri arasındadır.
 
Mimari
M.Ö. 2000-1800 yıllarında Orta Anadolu'ya yerleşen Hititler, Hattuşaş (Boğazköy)'ı başkent yaparak bir devlet kurmuşlar, zamanla Ön Asya'nın en güçlü devletlerinden biri olmuşlardır. M.Ö. 1200'lerde Büyük Hitit Devleti yıkılmış, fakat devlet tamamen ortadan kalkmamıştır. Doğu Torosların güneyinde (Orta ve Kuzey Suriye arasında) VII. yy.' a kadar Geç Hitit Devletleri olarak yaşamışlar, bu tarihte Asurlular tarafından ortadan kaldırılmışlardır. Anadolu'da 1100 yıl yaşamış olan Hititler, kendilerinden önceki Anadolu kültürlerinin mirasçısı olmuşlardır. Devlet sona erinceye kadar bu kültürlerin dil, edebiyat, din anlayışları ve sanat nitelikleri aynı siyasî birlik içinde devam etmiştir. Hitit sanatı, diğer tüm Eski Çağ doğu toplumlarında olduğu gibi, dinî niteliklidir. Bu sanatlarda Mezopotamya ve Mısır'ın etkileri bulunmaktadır. Ancak, büyük bir krallığa erişildiği dönemde kendi kimliğini bulan Hitit sanatı, kendine özgü nitelikler kazanmıştır. Hatta Anadolu dışına taşan Hitit kültürü; Suriye, Mısır ve İyonlar aracılığıyla Batı dünyasını etkilemiştir.
     Hitit mimarîsinin en önemli özelliği ve yeniliği anıtsal (abidevî) oluşudur. Erken Hitit dönemi yapılarında başlayan anıtsallık, imparatorluk döneminde daha büyük boyutlara ulaşmış ve anıtsal kentler meydana getirilmiştir. Bunu en iyi izleyebileceğimiz yer Hattuşaş'tır. Binaların temelleri ve alt katlar, oldukça iri taşlarla örülüdür. Bu dev boyutlu taşların yanı sıra; surlar, kentin girişindeki yapılar, yamaçlı alanlardaki yüksek merdivenler de anıtsallığı sağlayan diğer özellikler arasındadır. Yapılarda taşın yanı sıra; duvarlarda tuğla ve kerpiç, çatılarda ahşap kullanılmıştır. Bu çatılar düzdür. Başlangıçta sütun tanınmadığı için bunun yerine dört köşe direkler kullanılmıştır. Şehirlerin savunulması için sur duvarları ve kuleler yapılmıştır. Bunlar hücum merdivenleri ve yer altı tünelleriyle donatılmıştır. Potern denilen bu geçitler,    surlara    hem    kaçış    hem    de    hücum    ve    baskın    niteliğini kazandırmışlardır. Potern yapımı için, toprak, hendek biçiminde kazılır, ilk taşlar harçsız olarak (bindirme tekniğiyle) üçgen geçitli bir ara bırakacak şekilde örülürdü. Daha sonra bunun üstü toprakla örtülürdü   
Hattuşaş şehrine üç kapıdan girilirdi (Kral Kapısı, Aslanlı Kapı ve Yerkapı). Bu kapılar sfenksler. Tanrı kabartmaları ve aslan heykelleriyle süslenmişlerdir.

 Tapınaklar: Dikdörtgen veya kare meydanların etrafında gruplanmış yapılardan meydana gelmiştir. Örneğin Hattuşaş, yedi büyük ve iki düzine kadar küçük tapınağa sahiptir. 
Saraylar, ülke yönetimi için kararların alındığı birimleri, kral ve kraliçenin kaldığı özel odaları, arşivleri ve toplantı salonlarını içine alan temel yapılardandır.
Kaniş ve Acemhöyük'te (Niğde) bulunan saraylar 50-60 odalı olup, Hititlerin erken devirlerine aittir."


forum içinde yeralan benzer konular
Hattuşa:Bin Tanrılı Hititlerin Başkenti (TRT radyo programı)