Gönderen Konu: Medea, Midia, Μήδεια  (Okunma sayısı 8271 defa)

0 Üye ve 2 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Medea, Midia, Μήδεια
« : 30 Ocak 2011, 15:38:06 »
Midia (Yunanca Μήδεια, erkeklik gücü), Yunan mitolojisinde Kolhis Gürcü kralı Aetes'in kızı, Kirki'nin yeğeni ve İason'un eşi.


Evelyn De Morgan tarafından çizilmiş Midia

alıntı: http://tr.wikipedia.org

Anahtar bağlantılar
http://sanattarihi.net/forum/index.php?topic=2053.msg3144#msg3144
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Medea, Midia, Μήδεια
« Yanıtla #1 : 21 Ağustos 2013, 07:19:49 »
Midia (Yunanca Μήδεια, erkeklik gücü), Yunan mitolojisinde Kolhis Gürcü kralı Aetes'in kızı, Kirki'nin yeğeni ve İason'un eşi. Büyücü olmayı tercih ederek kaderini kendi yazmıştır. Eşi Iason ile bir anlaşma yapmıştır. Postu almasına yardım edecektir. Buna karşılık da Iason Medea'ya aşkını verecektir. Ama Iason Medea'yı aldatmıştır. Postu aldıktan sonra, Kolhis'ten dönerken, Korint krallığının kıyılarına demir atmıştır ve Medea'yı terk edip kralın kızıyla evlenmeye razı olmuştur. Hem de Medea ona iki çocuk verdikten sonra.

Medea intikam almak için öz çocuklarını öldürmüştür ve Iason'un karısını zehirleyip Korint'den kaçmıştır. Bazı kaynaklara göre ise Korint halkı onu krallıktan sürmüştür. Daha sonra Kral Aegeus ile evlendiği ve Medus isminde bir oğlu olduğu da söylenir.

Kaynak: Wikipedia

midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Ynt: Medea, Midia, Μήδεια
« Yanıtla #2 : 21 Ağustos 2013, 08:22:41 »
    iason yönetimindeki argo mürettebatı, altın postun peşinde kolkhis'e ulaşır. burada kral aietes ve kizi medea ile tanışır ve postu isterler. aietes, bu cesur gemicilerle çarpışmayı göze alamaz ve iason'dan bir ejderi öldürmesini, burunlarından ateş saçan tunç ayaklı bogalarla bir tarla sürmesini, sonra da bu tarlaya ejderhanın dişlerini ekip, bu dişlerden doğan canavarlarla savaşmasını ister. iason, hem altın postu istediği hem de medea'yı pek beğendiği için bunları kabul eder ve afrodit'ten yardım ister. afrodit, devreye oğlu eros'u sokar. medea da eros'un okuyla bir güzel vurulur ve iason'a aşık oluverir. iason'a 'eğer beni alırsan, sana yardım ederim' der ve ona derisini silahlara karşı dayanıklı yapacak bir merhem hazırlar. iason, medea'nın merhemi ve tavsiyeleri sayesinde bütün engelleri aşmayı başarır ancak kral sözünü tutmaz. bunun üzerine sevgililer ormana gider. medea altın post'u koruyan ejderhayı şarkılarla türkülerle bir güzel uyutur ve postu gemiye götürüp, medea'nın kardeşi absyrtos'u da alıp denize açılırlar. kral, adamlarını peşlerine takar. canavarlaşan medea, babasının adamlarını oyalamak için kardeşini öldürüp, parçalarını birer birer denize atar! adamlar da absyrtos'un parçalarını toplarken, argo gemisini ellerinden kaçırırlar. gemi adriyatik'e doğru ilerlerken, zeus'un gazabına uğrar. medea kardeş kanı döktüğü için, bunun kefaretini ödemedikçe yunanistan'a giremeyeceğini anlar ve halası olan büyücü kirkeye gider. kirke medea'yı lanetten arındırır ve gemi yeniden yola çıkar. yolda phaik'ların ülkesinde mola verip evlenirler. binbir türlü maceralar daha yaşadıktan sonra nihayet iason'un vatanı olan iolkos'a ulaşırlar. iason babasının öldüğünü ve yönetimin amcası pelias'a geçtiğini görür. artık entrikada sınır tanımayan iason ve medea pellias'ı kızlarına öldürtürler. ancak palias'ın oğlu tahtı eline geçirip, onları kovar. iason ve medea korinthos'a giderler. burada bir süre huzur içinde yaşarlar, iki de çocukları olur. fakat korinthos kralı, iason'u kızı kreusa ile evlendirmek ister. iason biraz iktidar budalalığından biraz da medea'dan bıktığı için kabul eder bunu ve medea'yı boşar. medea boş durmaz tabi, kıza düğün hediyesi olarak bir giysi yollar. kreusa giysiyi giyince, ona yardım etmek isteyen babasıyla birlikte alev alev yanar. ama medea bununla yetinmez, artık iyice çıldırmıştır. öz çocuklarını boğar ve babaları iason'a gösterir cesetlerini!

Kaynak: Ekşi sözlük
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Ynt: Medea, Midia, Μήδεια
« Yanıtla #3 : 21 Ağustos 2013, 08:25:18 »
sanatta günümüze kadar güncelliğini yitirmeyen medea, yunan mitolojisinin sıradışı bir kadın karakteri olarak ilk iö 5.yy eskiçağ tragedyalarının birinde, euripides’in eserinde görünür. bu tiyatro oyununda canlanan figür bir taraftan doğaüstü güçlere sahip bir büyücü diğer taraftan ürkütücü kaderiyle yalnız başına kalmış bir yabancıdır. iö 1.yy sonu ve is 1. yy başlarında ise iki eskiçağ yazarı, ozan ovidius ve filozof, devlet adamı ve yazar seneca tragedyalarında medea’yı anlatmışlardır.

argonatlarla birlikte medea’nın mitosu oldukça uzun ve bazı kısımlarında farklı versiyonlar gösterse de temel öykü şöyledir: medea karadeniz’in doğusunda, kolkhis ülkesinde (bugünkü gürcistan) doğup büyüyen bir kral kızıdır. kaderini belirleyecek olayların dizisi burda başlar. yunanistan’dan kalkıp, kral aietes’in koruması altındaki ‘altın post’un peşine düşen argonatlardan ıason’a yardım ederek babasına karşı gelir. hazineyi koruyan yılanı büyüleyip öldüren medea’a bundan sonra ıason’a her işinde yardım edecektir. aphrodite yüzünden aşktan gözü hiçbir şeyi görmeyen prenses sanki ıason’un maceralarında önündeki engelleri kaldırmak için aphrodite’nin planının bir parçası oluvermiştir. amaçlarına ulaşır ulaşmaz çift argonatlarla birlikte olasılıkla yanlarına medea’nın kardeşi apsyrtos’u da rehin alarak kaçarlar. yolda peşlerine düşen kral aietes’i durudurmak için medea kardeşini parçalara ayırıp denize atar.

argos gemisiyle devam eden kaçışta sonunda ıason’un ülkesi ıolkos’a ulaşırlar. burada medea kocasının rakibi kral pelias’ın kızını kandırarak babasını gençleştirme vaadiyle bir kazana parçalar halinde koyar. fakat büyülü sözleri bilerek kullanmaz. kralın kızını baba katili yaparak pelias’ı tekrar canlandırmadan ıolkos ülkesini terkederler. bundan sonraki durakları medea’nın artk kaybeden taraf olduğu korinthos olacaktır. euripides mitosu bu bölümünden itibaren ele alır.

çift korinthos’ta on yıl yaşar. ülkesinden uzakta medea’nın ıason’dan birçok çocuğu olur. ıason, korinthos kralı kreon’a yakınlaşmak için ve medea’ya da artık ihtiyacı kalmadığını düşünerekten kralın kızı kreusa (diğer ismiyle glauke) ile evlenmeyi planlar. terkedilen medea şifa gücünü bitkilerden ilaçlar yapmak yerine bu kez bir zehir için kullanır. öç alma duygusuyla yanıp tutuşarak ölümcül zehirle hazırladığı elbiseyi kendi çocukları aracılığıyla yeni geline düğün hediyesi olarak verdirtir. kreusa’nın bedeni zehirli elbisenin altında yanarak can verir, babası da kızına yardım ederken ölür. çocukları ya korinthliler tarafından ya da euripides’in anlatısındaki gibi medea’nın kendisi tarafından öldürülür. ihanet ve terkedilmişlik içinde medea ıason’un hayatını mahvederek öcünü almıştır.

medea tekrar kaçak durumuna düşer. büyük babası helios’un ona gönderdiği kanatlı ejderhaların çektiği büyülü bir arabayla korinthos’u terkeder. mitosun bundan sonraki kısmında medea atina kralı aigeus’a sığınır. çocuksuz kralla evlenerek ona medos isminde bir oğlan verir. böylece hikâye başladığı yere geri döner. kolkhis prensesi, yıllarca süren bir yerden bir yere sürüklenmelerden sonra ülkesine yerleşir ve oğlu medos tahta çıkarak kral olur.

eskiçağ sanatında medea mitosunu gösteren sahneler daha çok vazo resimlerinde ve lahit kabartmalarında karşımıza çıkar. klasik dönem vazolarından bir hydria üzerinde medea karşısındaki bir erkek figürün eşliğinde altında ateş yanan üçayaklı kazan içerisindeki bir koçu gençleştirken betimlenir. başka vazo sahnelerinde benzer akt tekrarlanır: kazanın içinden çıkan genç insan figürleri gibi. kırmızı figürlü bir krater üzerinde ise medea helios’un ejderha arabasıyla kaçarken betimlenmiştir. sahnenin altında bir köşede çocukların cesetleri başında yas tutan dadı, diğer köşede ıason yukarı doğru karısına bakarken canlandırılmıştır.
roma sanatında antoniuslar zamanına tarihlenen ünlü ‘basel lahti’ belki de medea ikonografisinin anlatan en güzel kabartmalı eserdir. uzun ön yüzde sahnenin sol tarafında olayın öncesi anlatılır; kenarda ıason klasik yunan heykelleri pozunda dururken, onun önünde çocukları yeni geline zehirli elbiseyi getirirken canlandırılmıştır. devamında gelin tahtında oturan kreusa kendisini bekleyen ölümden habersiz görülmektedir. sahnenin ortasında, yani merkezinde kral kreon başını tutarak, vücudundan alevler çıkan kızı kreusa’ya doğru atılır. hemen yan tarafta medea kanatlı yılan gövdeli bir yaratığın çektiği arabaya ayağını atmış, dadının çaresiz bakışları altında bir omuzunda çocuklarından birinin ölü bedeniyle arkasına dönüp sebep olduğu dramatik olaya bakmaktadır. benzer komposizyon kurgusunu berlin pergamon museum’da bulunan ve is 2. yy ortalarına tarihlenen başka bir mermer lahitte görmek mümkündür.

medea mitosu sahne sanatlarından opera için 17. yüzyıldan beri malzeme oluştururken, resimde daha çok 19. yüzyılın ikinci yarısından sonra fransa’da ortaya çıkan sembolizm sanat akımında gustav moreau, frederik sandys veya john william waterhouse gibi birçok ressama konu olmuştur. literatürde ise 14.yy. dan günümüze kadar medea motifini işleyen uzun bir yazar listesi karşımıza çıkar. çağımızın avrupa edebiyatı için eski doğu almanya’nın tanınmış yazarlarından christa wolf en iyi örneklerden birini oluştur. wolf bu mitolojik karakteri ataerkil kuralları da sorgulayarak toplumsal kritik gözüyle işler. burada medea ne kardeşini ne de çocuklarını öldürür. fakat korinth kralı sarayındaki bu barbar prensesin kadınlar arası dayanışmayı örgütlemesinden korkarak kente asılsız haberler yayar. korinth halkı onu suçlayarak sürgüne gönderir. wolf, toplumun medea’ya yüklediği veya dayattığı rollerden sıyrılıp başka bakış açısından yeni bir hikâyeyi sorgulamayı dener.

homeros’un ünlü destanı odysseia’da rastladığımız teyzesi kirke gibi büyücü olan medea erkekleri gençleştirebilmesi yanında aynı zamanda bitkilerden ilaçlar yapabildiği için bir şifacıdır. hem büyücü hem de bağımsız bir kadın olarak medea, kirke gibi isole bir adada yaşamak yerine yaşamın içerisinde olmayı seçmiştir. Âşık olur, babasına ve ülkesine ihanet eder, evlenir ve anne olur. zayıf karakterli ıason tarafından kullanılır. ilk aşkı kocasına her işinde yardım eder. ancak ihanete uğrar. bütün bunların ardından ülkesinden uzakta, sığıntı ve dışlanan durumuna düştüğü korinth’te ıason’un sırt çevirmesi medea’ya kıskançlık, öç ve cinnet duygularını yükler. bunlar yetmezmiş gibi, tragedyada cinnet geçiren anne rolü de eklenerek kendi çocuklarının katili olur. acaba euripides medea’yı evlat katili yaparak eserinin sahnede daha sarsıcı olmasını mı istemiştir? hem yunan mitolojisi hem de antik yazarlar yabancı kökenli medea’ya barbar sıfatıyla (amazon kraliçesi penthesileia gibi) bunca acımasızlığı bir solukta yakıştırmış olmalılar. bununla beraber euripides medea’yı insani özellikleriyle ön plana çıkarak iç dünyasına psikolojik bir açıdan bakmamıza da izin verir. çocuklarını öldürmeye karar verirken yer yer iç hesaplaşmalarına şahit oluruz.

hayal kırıklığı içinde terkedilmiş medea aynı zamanda vatansız (heimatlos) kalır. onun trajik kaderinde sürgün sadece kısa süreli bir çözümdür. ıolkos’dan başlayan ve atina’da biten kaçışlarında onu sığıntılık, dışlanmışlık ve yabancılık takip eder. doğaüstü güçlerine rağmen (troia’nın kâhin prensesi kassandra gibi) yaşamında mutluluğu garantilemek mümkün olmamıştır. güzellik, yetenek, zenginlik ve statü (kral kızı ve tanrısal soy) medea’ya mutluluğu sunmaya yetmemiştir.

medea’nın mitosu içindeki birçok motif bugün kadınların yaşamına ayna tutmaktadır. kolkhis prensesi, erkeklerin ön planda olduğu kahramanlık çağında var olmuştur. erkeklerin de kusurları çoktu, ancak bu onların insani yanlarının doğal parçasıydı ve kahraman olmalarına engel değildi. ne de olsa zaman, erkeklerin kahramanlıklarının yüceltildiği bir zamandı. her ne kadar ataerkil yunan toplumunda kadının statüsü yanında bir ’kadın kahraman (heroine)’’ tanımlanması pek kullanılmasa da, medea mitolojide az sayıdaki dişi kahramanların öyküleri içinde hemcinslerinin bağımsızlığını canlandırır.

KAynak. İtü sözlük
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Ynt: Medea, Midia, Μήδεια (sinema ve televizyon uyarlamaları)
« Yanıtla #4 : 21 Ağustos 2013, 08:26:21 »
    In the 1963 film Jason and the Argonauts, Medea was portrayed by Nancy Kovack. Here she is a Temple Dancer who Jason saves after her ship sinks, causing her to help him.
    In the 2000 Hallmark presentation Jason and the Argonauts, Medea was portrayed by Jolene Blalock.
    In 1969, the Italian director Pier Paolo Pasolini directed a film adaptation of Medea featuring the opera singer Maria Callas in the title role.
    In 1978, the film A Dream of Passion in which Melina Mercouri as an actress portraying Medea seeks out Ellen Burstyn, a mother who recently murdered her children.
    In 1988, director Lars von Trier filmed his Medea for Danish television, using a pre-existing script by filmmaker Carl Theodor Dreyer. Cast included Udo Kier, Kirsten Olesen, Henning Jensen, and Mette Munk Plum.
    In the 1992 film Highway to Hell, Medea was portrayed by Anne Meara.
    Medea (under the name of Caster) is one of the antagonists in the visual novel and anime Fate/stay night.
    In the 2002 biopic of Mexican artist Frida Kahlo, Frida, Diego Rivera's previous wife Lupe Marín (played by Valeria Golino) and Frida Kahlo (played by Salma Hayek) talk of Lupe's response to Diego's infidelity. In response, Frida points a knife in a non-threatening gesture at Lupe, and calls her "Medea".
    In the 2005 film L'enfer (Hell) a student Anne (Marie Gillain) takes a formal oral exam on the subject of Medea. Her words are spoken over images of her sister Sophie (Emmanuelle Béart) playing with her two children implying an analogy.[19]
    In 2005, director Theo van Gogh created 6-part miniseries, moving Medea to Dutch politics.[20]
    In 2007, director Tonino De Bernardi filmed a modern version of the myth, set in Paris and starring Isabelle Huppert as Medea, called Médée Miracle. The character of Medea lives in Paris with Jason, who leaves her.
    In 2009, Medea was shot by director Natalia Kuznetsova. Film was created by the tragedy of Seneca in a new-for-cinema genre of Rhythmodrama, in which the main basis of acting and atmosphere is music written before shooting.

Kaynak: Wikipedia
midena pro tou telous makarize