Gönderen Konu: Çini ve İznik  (Okunma sayısı 1226 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı doğubey

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 95
  • Teşekkür: 11
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat Tarihi
Çini ve İznik
« : 25 Kasım 2008, 21:23:02 »
Bir tür killi toprakla, kvartz’dan yapılan ve fırında pişirilen, çeşitli renk ve motiflerle süslenmiş mimaride kullanılan seramik parçalara çini adı verilir. İslam sanatında mimariyi giydiren, belirli öğeleri vurgulayan bezeyici ana süslemedir. Birçok yörede çinisiz mimari çıplak kalır. Çini dini yapıları ve saray, köşk, kütüphane, hamam gibi sivil eserleri süsler. Selçuklulardan devralan, Osmanlı ustaları İznik çini ve seramik sanatının en parlak örneklerini 15. ve 17.yüzyıllarda yapmışlardır. İznik çiniciliğinde daha gelişmiş bir sır altı tekniği uygulandığından Türk çiniciliği yeni boyutlara ulaşmıştır. Dünyadaki tüm müzeler bu eserlere sahip olmakla ün yapmıştır. Çini hamuru sert beyazdır ve %80-90 Kvartz’dan oluşur. Desenler sır altı tekniğine göre uygulanıp, üzerleri şeffaf sırla kaplanarak 900 °C de pişirilir. Nefes alan bir yapıya sahip olduğundan mimaride sağlıkla kullanılmıştır. 16. yüzyılda seramik üretiminin hızlandığı gözlenir. Kare, altıgen, üçgen, dikdörtgen biçimli çiniler farklı renklerle ve bitkisel, arabesk ile özgün sarmal motifli ejderha yada Çin bulutu gibi bazı doğu kökenli figürleri içeren desenlerle süslenir. Bezemede en çok şakayık, nilüfer, lale, karanfil, sümbül, bahar dalları, gül goncası, sümbül, menekşe, nar çiçekleri, üzüm salkımları, sarmaşık, krizantem çiçekleri , ejder figürleri, bulut motifleri, çintemani, pul, üç toplar, tam ve yarım palmet desenleri ve rumiler kullanılmıştır. Dönemin ürünlerindeki renkler; geleneksel firuze, siyah , beyaz, kobalt mavisi, patlıcan moru, sarı , fıstık yeşili, leylaktır. 16.yüzyılın sonu ile 17.yüzyılın başlarında üretilen çini ve seramiklerde renk sayısının arttığı görülür. En belirgin olan sır altına uygulanan, hafif kabarık mercan kırmızısının kullanılmış olmasıdır. Buna karşılık sarı renk bu dönemdeki işlerde görülmez. Yine bu dönemde görülen en belirgin özelliklerden çiçek üzerindeki araştırmalar gelişmiştir. Kırmızılı çiniler Osmanlı devri seramiklerinin en fazla ilgi gören tipik örnekleridir. Bu çinilerde sır altı tekniği ile yedi renk (mavi, lacivert, firuze, siyah, yeşil, mor) kullanılmıştır. Çinilere adını veren mercan kırmızısı 17.yüzyılın sonunda giderek yok olur. T.Mesut Çam Öğretim Görevlisi İstanbul Üniversitesi