Gönderen Konu: Hunat Hatun, Mahperi Hatun  (Okunma sayısı 2427 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Hunat Hatun, Mahperi Hatun
« : 06 Nisan 2013, 00:14:14 »


Hunat Hatun ya da Hunad Mahperi Hatun, I. Alaeddin Keykubad 'ın eşi. Müslüman olduktan sonra I. Alaeddin Keykubad'la evlenmiştir. Kayseri'de 1237-1238 yıllarında kendi adını taşıyan medrese, cami, türbe ve hamamdan oluşan Hunat Hatun Külliyesini yaptıran Mahperi Hatun, Selçukluların o dönemdeki iç mücadeleleri yanında, dış baskılara karşı da büyük mücadele vermiştir. Kaynaklar, o yıllarda şehrin Moğol istilâsına uğraması üzerine, kendisi gelini ve kızıyla soğut'daki Ermeni Krallığına sığındı. Sonra Moğollar, onları Ermenilerden alırlar.

Kaynak: wikipedia
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Ynt: Hunat Hatun, Mahperi Hatun
« Yanıtla #1 : 06 Nisan 2013, 00:19:42 »
   Mahperi Hunat Hatun, yaptırdığı dini ve kültürel müesseselerle sadece kendi ismini değil, aynı zamanda Selçuklu mimari sanatının şaheser örneklerini de ebedileştirmiştir.    

Hunat Külliyesi’nin kurucusu olan ve doğum tarihi bilinmeyen Hunat Hatun, Selçuklu Hükümdarı I. Alaeddin Keykubat’ın karısı ve II. Gıyaseddin Keyhusrev’in annesidir.

Zamanında büyük bir nüfuz ve otorite sağlayan Hunat Hatun, güzelliğinin yanında son derece narin, kültürlü, cömert ve geniş kalpli, ilim-irfan sahibi ve hayırsever bir kimse olarak tanınmıştır.

Bu meziyetlerinden dolayı kendisine, bilgin, büyük anlamına gelen “Huvand-Hondi-Hunat” ismi verilmiştir. Prenses, sultan, hanım payesini vermek için de Hunat ismine “Hatun” eklenmiştir.

Hunat Hatun; Akdeniz kıyısındaki Karaesion (Coracesium) sonradan Kolon-oros denilen ve Alaeddin Keykubat’ın “Alaiye” ismini verdiği kaleler şehri Alanya’nın son hükümdarı Kir Fard adındaki tekfurun kızıdır.

Alaeddin, 1220 yılında, Selçuklulara kadar bağımsız kalan Kolonoros’u almak için aylarca uğraştığı halde muvaffak olamamıştır. Bu sırada, rüyasına giren oldukça güzel bir kız: “...Ona ne karadan ne denizden hiç kimse yetişemez. Ancak Allah’ın yardımı ile sana fetih müyesser olacaktır” müjdesini vermiştir.

Bu rüyadan aldığı cesaretle kaleye hücum eden Alaeddin kuvvetlerinin karşısında Kir Fard teslim olur ve istek üzerine güzel kızını (Prenses Destina) 1. Alâeddin Keykubad'a 1221'de eş olarak gönderir. (Bkz.İbnu Bibi, el Evamiru'l-Alâiyye fi'l Umuri'l-Alaiyye, I/266; Alptekin, Türkiye Selçukluları, 8/282)

Muhteşem düğün töreninin gecesi, Alaeddin Keykubat, huzurunda kalenin kuşatılması sırasında rüyasına giren ve göz kamaştırıcı güzelliğe sahip olan Prensesi görünce, hayret ve heyecanla: “Mahperi!.. Mahperi!” diye seslenmiş ve karısını böylece isimlendirmiştir.

Mahperi Hunat Hatun, kısa zamanda halkın saygı ve itimadını kazanmış, İslam dinine de kuvvetle inanmıştır. Zeki, çalışkan, dindar, kültürlü, cömert ve hayırsever bir kişi olarak kendisine 'bilge, büyük' mânâsına gelen Huand (Hunat); eğitim ve öğretime yaptığı katkılardan dolayı da, ay parçası, etrafına nur ve güzellik saçan mânâsında Mahperi ismi verildi. Sultan hanım payesini vermek için de, Hunat ismine Hatun eklenmiştir. Kitabelerde geçen unvanı ise Saffetü'd-dünya ve'd-Din'dir (Din ve dünyanın yüz akı),  aynı zamanda Selçuklu mimari sanatının şaheser örneklerini de ebedileştirmiştir.

Hunat Hatun; Mevlâna, Mevlâna'nın babası Bahaeddin Veled, Hocası Seyyid Burhaneddin, Ebû Hafsa Ömer el Bekrî bin Abdullah Suhreverdi ile Muhyiddin-i Arabî dönemlerinde yaşadı.

Anadolu Selçuklularının bu parlak döneminde (1220–1236), 1. Alâeddin Keykubat 1236 yılı Ramazan ayında yediği etten zehirlenerek Kayseri'de vefat etti. Moğolların şehri istilâsı üzerine bir müddet şehirden ayrılmak zorunda kalan Hunat Hatun, sonra tekrar Kayseri'ye döndü. Oğlu 2. Gıyâseddin Keyhüsrev 16 yaşında tahta çıktı. Oğlunun sultan olmasından sonra Hunat Hatun kendini iyice hayır işlerine verdi. O, bilhassa, Peygamberimiz'in (sas): "İnsanoğlu öldüğü zaman amel defteri kapanır. Üç şey onun amel defterinin açık kalmasını sağlar: sadaka-i cârîye, (hayrı devam eden iyilikler) faydalanılan ilim, kendisine dua eden hayırlı evlât." (Buhari, Tevhid 50; Müslim, Zikir 23) tavsiyesinden çok etkilenmişti. Bir başka ilham kaynağı, kayınpederi 1. Gıyâseddin Keyhüsrev'in genç yaşta ölen kız kardeşi Gevher Nesibe Hatun'un vasiyetiyle 1206 yılında Kayseri'de inşa olunan ilk tıp okulu ve hastanesi, Şifâiyye idi (Gevher Nesibe ve Gıyasiyye Şifaiyyesi).

Hunat Hatun, 1238'de Kayseri'de kendi ismiyle anılan bir külliye inşa ettirdi. Burası, kesme taştan inşa edilmiş olup, cami, medrese, hamam ve türbe bölümlerinden oluşmaktadır.

Batı ve doğu kapılarının üst kısmında yer alan mermer kitâbelerin Türkçesi şöyledir: "Bu mübarek caminin inşasını Keykubad oğlu yüce sultân, din ve dünyanın koruyucusu, fetihler sahibi Keyhüsrev devrinde, Şevval 635 (Haziran 1238) yılında, büyük, âlim, kanaatkâr, dünya ve dinin yüz akı hayırlar fâtihi Melike (Mahperi Hatun) oğluna emretti -Allah onun yüce varlığını devamlı kılsın, gücünü artırsın."

Hunat Hatun, Tokat, Çekerek (Yozgat) arasına, yol emniyetini sağlamak ve ticaret yapan tüccarları ücretsiz olarak konaklatmak için, altı büyük kervansaray yaptırdı. Bunlardan Tokat'ın Pazar ilçesinde olanı hâlen ayaktadır. Nevşehir'in Ürgüp ilçesi Hunat Hatun'a tahsis edilmişti. Oğlunun saltanatı zamanında bu çevrede eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdüren ve kendisinin de takdir ve saygısını kazanmış bulunan mutasavvıf Şeyh Turesan Velî Hazretleri için, İncesu-Ürgüp arasında kuş uçmaz, kervan geçmez Tekke dağında, tekke inşa ettirmiş ve buraya geniş vakıflar bağlamıştı.

Hunat Hatun, sağlığında yaptırdığı külliye içindeki türbesinde medfundur, Türbe 1249 yılında inşa edildiğine göre, Mahperi Hatunun yaşadığı devirde 13 . Asrın ortalarına rastlamaktadır.

Kaynaklar:
- Sızıntı dergisi, 2009 Kasım (Sayı : 370)
- kayserikent.com
- Çayırdağ, Mehmet, Huand Hatun Külliyesi, T.D.V. İslâm Ans., c.18, İst.1998.
- Çayırdağ, Mehmet, Şeyh Turesan Veli Hazretleri, Kayseri, 2001.
- Gülen, M. Fethullah, Ölümsüzlük İksiri, Kırık Testi, İst, 2007.
- Işık, Dr. Mustafa, Tarihî Kayseri'de Kadının Adı, Kayseri, 2005.
- Subaşı, Muhsin İlyas, Kayseri'nin Manevî Mimarları, Kayseri, 2000.
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Ynt: Hunat Hatun, Mahperi Hatun
« Yanıtla #2 : 21 Nisan 2013, 12:07:24 »
ayrıca sızıntı dergisinin buradaki makalesine de gözatabilirsiniz.

I. Alaeddin Keykubat’ın (1220-1237) Kayınpederi Kir Fard Hakkında kısa Bir Araştırma için buraya bakabilirsiniz
midena pro tou telous makarize