Gönderen Konu: Tezhip Ustaları (Alfabetik) Fihristi  (Okunma sayısı 13206 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Güzin Akıncı
« Yanıtla #20 : 01 Ocak 2009, 19:30:43 »
Üslûp özelliği:
Klasik desen, renk ve motifler kullanılarak, yeni bir kompozisyon teşkil edilmiştir. Mavi ve lâcivert renkler, genellikle hakimdir. Oldukça ince ve dikkatli çalışılmıştır.

Sanatkârın Kimliği:
Bugün için amatör bir müzehhip niteliğinde olan Güzin Akıncı hakkında, Dr. Süheyl Ünver’in verdiği izahat şöyledir “hattat Mehmet Şevki efendinin büyük kerimesinin torunudur. Türk tezhibini, benim Güzel Sanatlar Akademisindeki, Tük Minyatürü ve Tezyinatı atölyemde öğrendi. 1845 yıllarında birkaç sene derslerime katıldı ve tezhibi iyi öğrendi.
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Hasan
« Yanıtla #21 : 01 Ocak 2009, 19:31:15 »
Üslûp özelliği:
Henüz klasik üslûp özelliğin fazla kaybetmemiş olmakla beraber mavi renk ve altın yaldızla yapılan zemin istiflenmesinden başlayarak, motiflerin şekillerine kadar bir bozulmanın başlangıcı addedilmektedir. Altın yaldız bolca kullanılmış, desen ise, klasik hüviyetini muhafaza etmiştir.

Sanatkârın Kimliği:
Kimliği hususunda, XVII. Yüzyıl ikinci yarısı içerisinde yaşamış bir sanatkâr olabileceğinden fazla bir bilgi elde etmeye imkân bulamadım. Yalnız 1027 (1618 tarihli bir ehli,hiref defterinde, ismi geçen”Hasan” ile aynı şahıs olabileceği kabul edilecek olursa ki, çok muhtemeldir, bu takdirde saray nakışhanesinde yetişmiş olduğu da buradan anlaşılacaktır.
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Hasan (Sakin-i Karaman)
« Yanıtla #22 : 01 Ocak 2009, 19:31:59 »
Üslûp özelliği:
Süsleme tarzı bakımından burada, genellikle rokoko üslûbu hakimdir. Yalnız, bazı sûre başlıkları ile noktaların işlemelerinde kısmen rokokoya kaçmış olmakla veraber, şekil ve hüviyetlerini kaybetmiş, floral motiflere de yer verilmiş görülmektedir. Gösterişli ve cazip renklerin, noktalarda, dahi kullanılmış olmasıyla, göz zevkini okşamakla veraber, alışılmış Türk süsleme sanatından, kısmın de olsa uzaklaşılmıştır. XIX. Yüzyıl süsleme sanatının tipik bir örneği niteliğini taşımaktadır.

Sanatkârın Kimliği:
Zehebe kaydında, “Sakin-i Karaman” olduğunu belirtmiş olmakla, Karamanlı olduğu anlaşılıyor.Yaşadığı devir ise; XIX. Yüzyıl ilk yarısıdır ve 1228 (1813) yılında hayattadrır. (Hat ve Hattatan) da Karamanlı Hasan efendi isminde bir müzehhip ismi geçmekte ve bu zatın ölüm tarihi olarak da 1275 (1858) gösterilmekte ise de; ne burada bahis mevzu olan Hasan’ın aynı kimse olduğuna tam bir kanaat getirilebilir, ne de ölüm tarihine inanılabilir. Binaenaleyh bizim gene, eserin bize verebildiği, nispetteki kat’i bilgi ile yetinmemiz gerekiyor.

San’at kabiliyeti olarak, devrinin süsleme sanatı anlayışı içerisinde, oldukça usta bir müzehhip olduğu görülmektedir.
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Hasan b. Abdullah
« Yanıtla #23 : 01 Ocak 2009, 19:32:30 »
Üslûp özelliği:
Sarı ve yeşil altın ile diğer renkler, bilhassa mavi desen ve motifler diğer yüzyıllara örnek olacak klasik niteliğini almış özelliktedir. Kusursuz, zevkli ve ,gayet sanatkârane çalışılmıştır. Yalnız, 747. yaprakta bulunan hatim duasının kubbeli başlığı, aynı tezhip özelliğini taşımamaktadır. Esasen bu kısım, Sultan Mehmed b. İbrahim (IV. Mehmed – 1058 – 1099), emri ile yazılmış olduğu, bu kısmın sonunda belirtilmiştir. Zaten, bu başlıktaki tezhip, renklerin matlaşması, desen ve motiflerin bozulmasıyla, devir değişikliği göstermektedir. Bu kısmın müzehhibinin ismi yazılı değildir.

Sanatkârın Kimliği:
Kur’anın 741 ve 742. sahifelerindeki müzehhep madalyon şekilleri içerisine yazılmış kayıtlara göre, Sultan Beyeazıd b. Sultan Mehmed Han (Fatih Sultan Mehmed’in oğlu II. Beyazıd) için yazılan bu kur’anın tezhip ve tezyini de gene aynı sultanın kölesi tarafından yapılmıştır ki, bunun ismi de alt tarafta “Hasan b. Abdullah” olarak gösterilmiştir. Buna göre, Hasan b. Abdullahın, XVI. Yüzyıl başlarında yaşamış olduğu anlaşılır.
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Hasan Pertev, Seyyid
« Yanıtla #24 : 01 Ocak 2009, 19:32:59 »
Üslûp özelliği:
Yeşil ve sarı altının bol kullanıldığı bir tezhiptir. Motif olark da küçük stilize yaprak ve mine çiçeği motifi kullanılmıştır. Helkâr tarzı süslemeye de fazla yer verilmiş ve böylece süsleme de bir zenginlik kazanmıştır. XIX. yüzyıl yarısında, saray için yapılan, parlak ve gösterişli bir süsleme örneği niteliği göstermektedir.

Sanatkârın Kimliği:
Klasik tezhipten ziyade halkâri tarzında ustalık gösterdiği görülen bu sanatkârın kimliği de şimlik meçhuldür. 1285 (1868) tarihi civarında hayatta olduğu tahmin edilebilir.
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Hasan Rıza, el-Hac-Seyyid
« Yanıtla #25 : 01 Ocak 2009, 19:33:49 »
Üslûp özelliği:
Her iki eserin de yazı etrafı bol altın yaldız ve açık maci renk zemin üzerine belirsiz floral motiflerle bezenmiş ve üzerleri iğne ile perdahlanmıştır ki, bu hali ile klasik tezhip özelliği göstermetkedir. Bordü kısımları, düz halkâr tarzındadır. Yalnız, buradaki motifler rokoko üslûbu ile yapılmıştır. Tezhib verilmek istenen, yeni bir tarzın örneğidir.

Sanatkârın Kimliği:
Devrinin tanınmış hattatlarından olması münasebetiylr, biyografisi oldukça tafsilâtlı olarak tespit edilmiştir. Bununla beraber, bu biyografilerde müzehhipliğine dair herhangi bir bilgi mevcut değildir. Hatta kendisnin yazdığı eserlerinin pek çoğu da başkaları tarafından tezhiplenmiştir. Buradaki eserden, aynı zamanda oldukça iyi bir müzehhip olduğu da anlaşılmaktadır.

Böylece mevcut biyografisine bu tarafını da ilâve etmek gerekiyor.

1265 (1849) DA Üsküdar’da doğmuştur. Babasının adı: Ahmed Nazif’tir ve memurdur. Çeşitli hat hocalarından yazı dersi görüp devrinin tanınmış hattatı olmuş, bilâhare de kendisi yazı muallimi olarak 17 kişiye icazet vermiştir. Uzun müddet (Mızıka-i Hümayun)’da imamlıık yapmıştır. Vefat tarihi 10 Cumadelahire 1338/1920 olup, kabri Rmelihisarı kabristanındadır.

Buradaki süsleme örneğine bakılırsa, gerek tezhipte, gerekse halkâri tarzında oldukça muvaffak bir sanatkâr olarak görülmektedir. Yalnız devrin icabı olarak, rokoko tarzının tesirinde fazla kalmıştır. Mamafih bunda da aksak bir taraf görülmüyor.
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Hüseyin Hüsnü
« Yanıtla #26 : 01 Ocak 2009, 19:34:21 »
Üslûp özelliği:
1. Eserin serlevha ile sûre başlıkları ve hizip gülleri, XVII. Yüzyıl tezhip üslûbunun bir nümunesi niteliğindedir. Fakat; mevcut dört adet levhadaki renkli birer çiçek buketi motifleridir. Böylece sanatkârın her iki hususta da ustalığı ortaya çıkıyor.

2. Eser: sıvama sarı ve yeşil altınla istiflenmiş zemin üzerine, küçük mine çiçekli motifleri bezenmiş, yer yer mavi renk de kullanılmıştır. Zengin şekilde iğne perdahı yapılmıştır. Geçmeler gayet ustalıkla yapılmıştır.

3. sıvama sarı ve yeşil altın zemin üzerine yapılan motifler ile, yer yer yeşil, vekırmızı ve lâcivert renklerle ve iğne perdahı ile de zenginleştirilmiştir. Bu hali ile klasik devirlerin sadeliği ve inceliği kaybolmuş, sun’i bir güzellik yaratılmak istenmiştir. Son, tam sahifede, füz altın yaldız zemin üzerine yeşil renk ile yapılan rokoko tarzındaki süsleme de devrin değişmiş zevkini gösteriyor.

Sanatkârın Kimliği:
T.K.S. Kütüphanesinde rastlanan eserlerine koymuş olduğu 1271, 1283 ve 1294, ayrıca Dr. Süheyl Ünver’in görüp tespit ettiği 1258, 1260, 1266 ve 1287 tarihleri; XIX. Yüzyıl ikinci yarısı içerisinde yaşamış ve eserlerini vermiş bir sanatkâr olduğunu göstermektedir. Reisülhattatin Kâmil Akdik (Ölümü, 1360/1941)’in Dr. Süheyl Ünver bir münasebetle verdiği izahata göre; hattat Şevki )Ölümü: 1304/1887) ve Sami (Ölümü: 1330/1912( efendilerin muasırı ve müzehhibi olan Hüsnü efendi; çok itinalı ezer ve kendine mahusu usullerle altın yaldız hazırlarmış. Aynı zamanda çok sanatkâr bir mücellitmiş.

Gene Dr. Süheyl Ünver’in tespitine göre; birkaç eserin zehebe kaydı şöyledir.

Bundan da, tezhip hocasının “Seyyid Ahmed” olduğunu anlıyoruz. Bu Seyyid Ahmed’in, “Hezargradzade Ahmed Ataullah” olabileceği ihtimali çok kuvvetlidir. Zira iki sanatkârın birbirinin aynıdır.

Zamanının en tanınmış hat sanatkârları ile çalışmış, hatta XIX. Yüzyıl son yarısı içerisinde üstüne tezhip ustası gelmemiş olduğu bilinip söylenmiş olmasına rağmen maalesef, ölüm tarihi dahi bilinmiyor. Yalnız ihtiyarlığında ihtiyaç içinde öldüğünü ve cenazesinin, meşhur hattat Sami efendi tarafından kaldırılığını, Dr. Süheyl Ünver duyduğunu ifade etmektedir.
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Hüseyin Rıfat Caferzâde
« Yanıtla #27 : 01 Ocak 2009, 19:34:55 »
Üslûp özelliği:
Kıtâ üzerindeki mevcut altı koltuk süsü, renkli rokoko tarzında, çiçek buketi motifi olup, diğer süslemeler de gene aynı tazdadır ve az miktarda altın yaldız kullanılmıştır.

Sanatkârın Kimliği:
Kimliği hususunda, zehebe cümlesinden çıkarabildiğimiz kadarı ile yetinmemiz gerekiyor, şimdilik 1261 (1854) yılında hayattadır. Trabzonludur ve Caferzâde ismi ile şöhret bulunmuştur. Hafız lâkabını da ihraz etmiştir.

Rokoko tarzındaki süsleme üslûbunda mahareti olduuğnu, mevcut süsleme örneğinde görmek kabildir.
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
İsmail Hakkı, Seyyid
« Yanıtla #28 : 01 Ocak 2009, 19:35:52 »
Üslûp özelliği:
Yazıların etrafı ve koltuk süsleri altın yaldızla küçük rumî motifler ve kıvrık dallarla, klâsik düzende istiflenmiştir. Yer yer kullanılan mavi renk de, bu düzeni daha zenginleştirmiştir. Bordür süsleri ise; yaldızla rokoko tarzında yapılmış olup, dal ve yaprak motiflerinden ibarettir.

Sanatkârın Kimliği:
Tezhipleme tarihi olan 1311 (1893) yılında, Seyyid İsmail Hakkı isimli bir sanatkâra rastlamak veya o devri yaşayıp da, halen hayatta olan kimselerden öğrenmek kabil olmadı. Esasen o devrin en kuvvetli müzehhibi olarak İsmail Hakkı Altunbezer bilinmektedir.

Bordür kısmı hariç, tezhip üslubû bakımından birbirine benzeyen bu iki şahsın, aynı kimse olabileceği akıla gelebiliyorsa da, İ. H. Altunbezer’in “Seyyid” lik tarafı yoktur ve imzalarında da böyle bir lâkab kullanmamıştır. 
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Kara Mehmed (Memi Çelebi)
« Yanıtla #29 : 01 Ocak 2009, 19:36:36 »
Üslûp özelliği:
Genellikle tezhipte zemin hakim renkler; lâcivert ve altın yaldız olup, yedi,sekiz şekli denilen desen üzerine küçük floral ve rumî motifler, ince kıvrık dllarla irtibatlı olarak bezenmiştir. Bu hali ile XVI. Klasik Osmanlı-Türk tezhibini gösterir. Bununlaa beraber bazı satırların beynessûtur denilen süslerinin üzerlerinin küçük, renkli floral motiflerle süslenmiş olmaları ve ve ketebe yazısının karışık bir tezhip üzerine yaldızla yazılmış olması, yabancı bir ış olması, yabancı bir zevkin belirtisini de vermektedir. Ayrıca la ve 330b yaprakları üzerindeki, yukarıda tavsifi yapılan tezhip özelliğinden aynı görünüşte olan, tam sahife halindeki süslemenin, aynı sanatkâr elinde çıktığını söylemek güçtür. Sözü edilen bu süsleme, daha zevksiz ve daha kaba bir görünüştedir. Böylece bunları başka bir ele mal etmek, hiç de yanlış bir kanaat olmayacaktır.

Sahife kenarlarındaki halkâr süsler ise; olgun ve kusursuz görünüştedir. Fakat, aynı sanatkâra mal edilip edilmeyeceği hususunda kat’i bir şey söylenemez. Velhasıl eser, bir kollektif çalışma mahsulü görüntüsündedir.
 
Sanatkârın Kimliği:
Aşağıdaki bir numaralı dip notunda belirtilen hususlar gözönüne alınıp, büyük bir ihtimalle kabul edilecek olursa, şöyle nispeten ışıklı bir neticeye varmamız mümkündür. Bahis konusu Kara Mehmed Çelebi’nin bu eseri 962 tarihli olduğuna göre, bu devir Kanuni Sultan Süleyman devri (926-974) olmaktadır. Bu devrin ise; en ünlü müzehhibi, saray nakkaşhanesinin başmüzehhibi Kara Memi Çelebi’dir. Banaenaleyh, Kara Mehmed Çelebi’yi doğrudan doğruya Kara Memi Çelebi olarak almakta ve söyliyeceklerimizi bunun üzerine söylemekte bir hata yapmış olmayacağız.

Kara Memi Çelebi hakkında bildiklerimiz ise; şimdiye kadarki sanatkârlar hakkında olduğu gibi, maalesef, bir iki nokta haricinde, hiç birşeydir. Bir iki nokta dediğimiz de şudur; Kanuni devri Vesikaları arasında bulunan “Cemaat-ı zerduzlar” listesinin başında Kara Memi’nin, nakkaşbaşı olarak çalıştığı. Bunu, ayrıca Mustafa Âli’nin de doğruladığığını görüyoruz. Bunun haricinde, Kara Memi imzalı ve 973 tarihli bir eserin mevcudiyeti de, bize san’atı ve üslûbu hakkında, kâfi bir bilgi vermektedir. Bu üslûbun, yukarıda “Üslûb Özelliği” paragrafında zikredilen hususlara uyduğunu da söyleyebiliriz. Bilhassa halkâr tarzındaki süslemeerde bir beraberlik, yüksek bir zevk ve san’at görülüyor.
midena pro tou telous makarize