Gönderen Konu: GÜNÜMÜZ TÜRK DOKUMALARINDA DOĞAL BOYAMA TEKNİKLERİ  (Okunma sayısı 4491 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
   Doğal boyalar, binlerce yıl boyunca bitkiler, hayvanlar ve minerallerden elde edildiler. Cilâlı Taş Devri (M.Ö. 7000-5500) ‘nin Anadolu'daki başlıca merkezlerinden olan Çatalhöyük'teki evlerde rastlanan ve av sahnelerini konu alan duvar resimlerinden bugünkü özgün Türk el dokumalarının hammaddeleri olan yün, tiftik, pamuk ve ipeğe renk verilmesine kadar insan yaşamının ve sanatın bir parçası oldu doğal boyama maddeleri.

   İlkel topluluklarda boyama sanatı, bu işle uğraşanlara yüksek sosyal statüler kazandırmaktaydı. Göçebe toplumlarda -boyama dahil- aşiretin bütün sır ayinlerini yönetmekle yükümlü büyücü -rahipler de bundan nasiplerini almışlardı. Eski Çin'de ve firavunlar döneminde Mısır'da kumaş boyaları üretildiği bilinmektedir. Fenikeliler ve Romalılar'da zenginlerin en büyük tutkularından olan mor renk, Bizans Dönemi'nde yalnız imparatorluk ailesinin rengi oldu.

   Göçebe kabilelerin ve yerleşik toplumların bu zengin mirası, XIX. yüzyıl ortalarında sentetik boyaların icadına kadar dünyayı renklendirdi.

   Geçmişten günümüze doğal boya yapımında kullanılan çivit, safran, kök boya, kır papatyası, soğan, sumak, gelincik, ayva, badem, ceviz, kına, kestane, uzayıp giden doğal renklendiriciler listesindekilerden sadece bazılarıdır. Kök boya ve çivit bunlardan en çok kullanılanlardır.

   Hiçbir doğal boya maddesi kesin renk vermez. Boya malzemesinin miktarına, kalitesine, eritkenine, yardımcı maddesine göre değişik renkler ve tonlar elde edilir. Renk, denenerek bulunur ve aynı tonu ikinci bir kez elde etmek imkânsızdır. Bu nedenle, doğal pigmentlerle gerçekleştirilen renklendirmelerde bir boyamadan bir diğerine ton farklılıkları kaçınılmazdır.
   Doğal boyamada üç ana değişken olan   
   - boyanın kalitesi ve miktarı,
   - suyun niteliği ve sıcaklığı,
   - boyanacak malzemenin kazanda kalma süresi
ipek, pamuk ve yünün kendilerine has özellikleri dikkate alınarak ayarlanmalıdır.

   DOĞAL BOYAMA MADDELERİ
   Yurdumuzda hayvansal liflerin boyanmasında başlıca üç bitkiden yararlanılmaktadır. Bunlardan Türk Kırmızısı adıyla da anılan kök boya eritkenine bağlı olarak, kırmızı, pembe ve koyu yeşil ,
   sakızlık çalısı olarak ta tanınan safran,filizî, kahverengi ve neftî ,
   sofora , kahverengi ve limon küfü
renklerini vermektedir.

   Yünler, sarı, gri, siyah renklere nane , yeşil renge asma yapraklarından elde edilen boyalarla kavuşmaktadır.

   Nar kabuğu' ndan koyu kahverengi ve kanarya sarısı ,
   sütleğen' den külrengi ve koyu yeşil ,
   kekik yaprakları' ndan bej ve gri,
   papatya çiçekleri' nden kanarya sarısı ve kahverengi,
   cevizin kök, kabuk ve yaprakları' ndan kahverengi,
   soğan kabukları' ndan krem ve açık kahverengi,
   ayva yaprakları' ndan pembe ve bej tonları,
   şeftali yaprakları' ndan fıstıkî yeşil,
   çivit dal ve yaprakları' ndan mavi,
   fındık yaprakları' ndan kırmızı
renkler elde edilmektedir.
 
   Sarı tonları için saman sapları, adaçayı dal ve yaprakları, sütleğen, zerdeçal, papatya tohumu, çitlenbik kökü ve tohumları kullanılmaktadır. Meşe palamutu meyvaları krem ve kahverengi, hünnapgillerden olan cehri' nin meyvaları ise bej, fıstık yeşili ve tarçın renklerini vermektedir.

   Doğal boya imalinde kullanılan yukarıdaki bitkiler dışında hayvansal kaynaklı boyalar da mevcuttur.Hindistan ve Çin'de yaşayan deve ve fillerin bağırsaklarnda oluşan Hint Sarısı isimli boya arıtılarak pamuklu ve yünlülerin boyanmasında kullanılmaktadır. Cochenille adıyla anılan bir bitkinin üzerinde yaşayan bir böcekten karmen kırmızısı elde edilmektedir.

   Boyama işleminin kusursuz olabilmesi için boyadan başka üç çeşit madde kullanılır:
   1. Mordanlar : Liflerin emme kabiliyetini arttıran, boyanın lifler üzerinde tutunmasını sağlayan şap, soda, sodyum sülfat, sodyum karbonat, bakır sülfat, alüminyum sülfat gibi maddelerdir. Bunlar aynı zamanda boyaların tonlarına da etki ederler.

  2. Eritkenler : Boyaların, içlerinde eridiği maddelerdir.Özellikle suda eriyen boyalar için suyun kireçsiz ve demirsiz olması gerekir.

   3. Yardımcı maddeler : Boyanın parlak ve dayanıklı olması için kullanılan asit, baz ve tuzlardır.
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Ayvacık Çanakkale Yöresi Düz Dokuma Yaygıları
« Yanıtla #1 : 02 Mart 2012, 20:32:49 »
Ayvacık Çanakkale Yöresi Düz Dokuma Yaygıları
Bekir Deniz

- Anadolu-Türk Düz Dokuma Yaygılarının Tarihçesi
- Anadolu-Türk Düz Dokuma Yaygı Tipleri ve Teknik Özellikleri

AYVACIK YÖRESİ DÜZ DOKUMA YAYGILARI
- Ayvacık Yöresinin Coğrafî Durumu ve Tarihçesi
- Coğrafî Durumu Tarihçesi
- Ayvacık Yöresi Düz Dokuma Yaygılarının Tarihçesi
- Düz Dokuma Yaygılarda Kullanılan Malzemeler ve
- Teknik Özellikleri
- İplik ve İpliğin Elde Edilmesinde Yararlanılan Araçlar
- Boyanın Elde Edilmesi ve Boyama İşlemi
- Dokumada Kullanılan Araçlar Kalite.
- Desen ve Kompozisyon Özelliği
- Düz Dokuma Yaygılarda Dokuma Tekniği ve Çeşit Özellikleri
- Kilim Dokuma ve Kilim Çeşitleri
- Kilim ve Cicim Tekniklerinin, Kuşaklar Halinde, Dönüşümlü Dokunduğu Düz Dokuma Yaygılar ve Çeşitleri
- Kilim ve Zili Tekniklerinin, Kuşaklar Halinde, Dönüşümlü Dokunduğu Düz Dokuma Yaygılar ve Çeşitleri
- Cicim Dokuma ve Cicim Çeşitleri
- Zili Dokuma ve Zili Çeşitleri
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Düz Dokuma Teknikleri ve Teknik Desen Çizimleri
« Yanıtla #2 : 02 Mart 2012, 20:33:57 »
Düz Dokuma Teknikleri ve Teknik Desen Çizimleri
Aysen Soysaldı

Giriş, Türk Düz Dokuma Sanatları Üzerine
1- Yünün Hazırlanması ve İplik Yapımında Kullanılan Araçlar
1.1. İplik Yapmak İçin Kullanılan Araçlar
2- Dokuma Tezgâhları ve Çözgü Hazırlama
2.1. Istar Dokuma Tezgâhı
2.2. Çulhalık Dokuma Tezgâhı
2.3. Dokuma Yaparken Kullanılan Yardımcı Araçlar
2.4. Çözgü Hazırlama
2.5. Çözgünün Tezgâha Takılması ve Dokumaya Hazırlık İşlemleri
3- Atkı Yüzlü ve Atkı Bezemeli Kilim Dokumalar
3.1. Kilim Dokumanın Tanımı ve Teknik Özellikleri
3.2. Atkı Yüzlü ve Atkı Bezemeli Kilim Dokuma Teknikleri
3.3. Kilim Desen Özellikleri
3.4. Kilim Desen veya Motiflerinin Teknik Çizimleri
Ek 1- Kilim Motifi Teknik Çizim Örnekleri
4- Üç İplikli Dokuma Teknikleri
4.1. Atlama Atkı Bezemeli (Cicim-Zili-Sili) Dokuma Tekniği
Ek 2- Cicim, Zili, Sili Motifi Teknik Çizim Örnekleri
4.2. İlme ve Kayma Atkı Bezemeli Dokuma Tekniği
Ek 3- Alaçuval (Sumak) Motifi Tiknik Çizim Örnekleri
5- Bezemeli Sınır Atkı Teknikleri
5.1. İki Renkli Bükümlü Atkı Tekniği
5.2. Tek veya İki Renkli Zincir Örgülü Atkı Tekniği
5.3. Atlamalı Sınır Bezeme Atkısı
6- Kilim ve Düz Dokuma Yaygılarda Saçak Örgüleri
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Türk Dünyasında Halı ve Düz Dokuma Yaygıları
« Yanıtla #3 : 02 Mart 2012, 20:35:29 »
Türk Dünyasında Halı ve Düz Dokuma Yaygıları
Bekir Deniz

ATATÜRK KÜLTÜR MERKEZİ YAYINLARI
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Türkiye Halkının Kültür Kökenleri 4 / Dokuma ve Giyim Teknikleri
Burhan Oğuz

Ademoğlu, Cennet'ten kovulup yeryüzüne atıldığında, artık eski "bahçe"sindeki kılığı ile dolanamazdı.Örtünecekti, yeni dünyasının doğal koşullarından korunmak ve bunun ötesinde de, bazı sosyl gerekleri yerine getirmek için.

İş böyle olunca, Ademoğlu'nun ilk keşfi giyim malzemesinin üretimi olacaktı.

Böyle de oldu, dokuma teknikleri tarihin fecrinden itibaren, gelişe gelişe sahneye girdi.

Her topluluk, kültürel yapısına ve bunu şekillendiren doğal olanaklarına göre bir malzeme üretti ve bununla dokuyup biçtiği giysiyi yine o topluluğun sosyal yapısına göre şekillendirerek sırtına geçirdi.
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
İpek Osmanlı Dokuma Sanatı
« Yanıtla #5 : 02 Mart 2012, 20:38:04 »
İpek Osmanlı Dokuma Sanatı
TÜRK EKONOMİ BANKASI

Desenli ipek kumaşlar, Osmanlı Devletinin en güçlü ve en karakteristik sanat ürünleri arasında yer alır. Diplomatik hediye olma özellikleriyle, ipek kumaşlar yabancılar nezdinde Osmanlı hakimiyetini temsil eder duruma gelmiş, ülke içinde de sanatsal fikirlerin yayılması için önemli bir araç ve ekonomide önde gelen bir değer olarak kendilerini kabul ettirmişlerdir. İpek gelirlerini kontrol edebilmek için savaşlar yapılmış, ipek üretiminin teşkilatlanması, düzenlendirilmesi ve vergilendirilmesi yolunda hükümetler ciddi bürokratik gayret sarfetmişlerdir. Diğer taraftan ipekli kumaşlar, Osmanlı devlet törenlerinde ve yüksek sınıf kültürü içinde statü gösteren ve devlet görevlilerinin ödeneklerinin bir bölümünü oluşturan önemli bir role de sahipti.
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Eskiçağda Dokuma
« Yanıtla #6 : 02 Mart 2012, 20:39:50 »
Eskiçağda Dokuma
İsmail Fazlıoğlu

EGE YAYINLARI
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Kilim- Cicim- Zili- Sumak Türk Düz Dokuma Yaygıları
« Yanıtla #7 : 02 Mart 2012, 20:41:01 »
Kilim- Cicim- Zili- Sumak Türk Düz Dokuma Yaygıları
Belkıs Balpınar Acar

Türk Düz dokumalarının tarihi gelişmini, sembol, motif ve kökenlerini 25 değişik dokuma tekniğini, desen ve detaylarıyla açıklayan bu araştırma, Anadolu'nun çeşitli yörelerinde yaşayan, göçebe ve yörük dokuyucularla görüşler ve ortak çalışmalar sonucunda, düz dokuma yaygıların, belirli bir coğrafi bölgenin ürünü olmayıp, göçebe ve yörüklerin kişisel, özgün ürünleri olduğu bu çalışma sonucu ortaya çıkmıştır.(30 sayfa renkli resim, 25 değişik dokuma çizimi ve renkli detay fotoğrafları)
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Türk Dokuma El Sanatları Makaleler Bibliyografyası
« Yanıtla #8 : 02 Mart 2012, 20:42:03 »
Türk Dokuma El Sanatları Makaleler Bibliyografyası
A. Esat Bozyiğit

AYYILDIZ BASIM YAYIN DAĞITIM PAZARLAMA
midena pro tou telous makarize

Çevrimdışı Wolfeye

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 4719
  • Teşekkür: 55
  • Cinsiyet: Bay
    • Sanat tarihi
Basit Yapılı Dokuma Örgüler
« Yanıtla #9 : 02 Mart 2012, 20:43:25 »
Basit Yapılı Dokuma Örgüler
Nuray Yılmaz/ Elvan Anmaç

Yüzyıllardır insanlığın en önemli gereksinimlerinden biri olarak süregelen örtünme gereksinimi, bu amaçla organik materyallerin kullanılmasından bu yana günümüzün en önemli sektörlerinden biri olan tekstil sektörünü yaratmıştır. Bu sektör hammaddeden başlayarak iplik, dokuma, örme, boyama, baskı, konfeksiyon gibi farklı üretim alanlarını bir araya getirmektedir. Tekstilin en geniş üretim alanlarından biri olan dokumanın ve onun altyapısı olarak dokuma konstrüksiyonunun, tekniği ve sanatı içinde barındıran komplike bir alan olması nedeniyle tekstil tasarımcıları ve mühendisleri açısından bilinmesi büyük önem taşımaktadır. "Basit Yapılı Dokuma Örgüler", dokuma kumaşları üretimindeki temel kavramları ve bu kumaşların dokunmasında kullanılan temel örgüleri içermektedir.
midena pro tou telous makarize